Programmeren
Een chatbot kan code schrijven, ook voor mensen die niet kunnen programmeren. Net een snelle klusjesman die een plank voor je ophangt. Voordat je je boeken erop zet, test je of hij houdt. Je leert iets kleins maken met AI, en wanneer je een deskundige vraagt.
Eerst even gokken
Een chatbot schrijft een klein programma voor je, en het werkt. Kun je het veilig gebruiken? Gok maar.
Wat kan AI met code?
Eerst het hele verhaal. Code is tekst, dus een chatbot kan hem voorspellen. Van jouw beschrijving maakt hij een klein programma, een formule of een webpagina. Dat helpt beginners en experts, maar testen doe je zelf.
Denk aan een snelle klusjesman. Je beschrijft de plank die je wilt. Tien minuten later hangt hij aan de muur. Mooi. Maar voordat je je boeken erop zet, duw je er even op. Houdt hij?
- Schrijven. Een klein spelletje, een webpagina, een formule die je uitgaven optelt.
- Uitleggen. "Wat doet deze regel?" Een chatbot kan code stap voor stap uitleggen.
- Repareren. Plak een foutmelding, en vraag wat er misging.
Hoeveel helpt het? Onderzoek geeft een gemengd beeld.
- Sneller bij een nieuwe taak. In één onderzoek moesten programmeurs een kleine webserver bouwen. De groep met een AI-hulp was 55,8% sneller klaar.
- Trager bij bekend werk. In een ander onderzoek werkten ervaren programmeurs aan hun eigen grote projecten. Met AI deden ze er 19% langer over. Zelf dachten ze dat ze sneller waren.
- Minder veilig. In een derde onderzoek schreven mensen met een AI-hulp minder veilige code. En ze dachten vaker dat die veilig was.
Wat doet de voorspeller?
De voorspeller schrijft code die bij je beschrijving past. Dat is de regel.
Code die past, is niet altijd code die klopt. Misschien werkt hij bij je eerste test, en gaat hij bij de volgende mis. Misschien werkt hij, maar laat hij een deur open voor hackers. De voorspeller test zijn eigen werk niet, tenzij een tool hem dat laat doen.
En er zit een valkuil in. Code die werkt, voelt af. Daarom voelden mensen in het derde onderzoek zich veilig, terwijl hun code dat niet was. Wie de AI minder vertrouwde, deed het beter.
De klusjesman bouwt snel. Jij duwt op de plank voordat je hem vertrouwt. Bij wachtwoorden, geld of persoonsgegevens laat je ook een deskundige duwen.
Probeer het zelf
Drie momenten waarop een chatbot code voor je schreef. Wat is je volgende stap?
Alles draait in je browser. Wat je intypt, gaat nergens heen.
Hoe bouw je iets met AI?
Vier stappen. Probeer ze vandaag op iets piepkleins, zoals een pagina met een mop van de dag.
Beschrijf het in gewone woorden
Zeg wat het moet doen, voor wie, en waar het draait. Begin klein: één stukje tegelijk.
Probeer het uit, en test het
Probeer gewone invoer, en rare invoer. Een leeg vakje, een heel lange naam, een nul. Werkt het nog?
Vraag om uitleg
Vraag: "Leg uit wat elk deel doet." Lees mee. Je leert ervan, en je ziet stukken die niet lijken te kloppen.
Laat iets riskants nakijken
Wachtwoorden, betalingen, persoonsgegevens: laat iemand met verstand van beveiliging ernaar kijken. Plak nooit echte wachtwoorden of sleutels in een chatbot.
Uit de praktijk
Drie mensen krijgen hulp van de klusjesman.
Casus 1Het quizspel
Ruben (15) wil een voetbalquiz voor zijn vrienden. Hij heeft nog nooit geprogrammeerd. Een chatbot schrijft het spel in een paar minuten, en het werkt.
Het delen, en verder.
Delen mag best. Maar Ruben leert niks over hoe het werkt. En bij een schoolopdracht mag AI helpen, maar niet zijn eigen werk vervangen.
De chatbot elk deel laten uitleggen. Zelf iets kleins veranderen, zoals de kleuren of de vragen.
Het spel werkt, en Ruben snapt een beetje code.
Casus 2De formule in de spreadsheet
Linda (38) zoekt een formule die uren per project optelt. Een chatbot geeft er een. Hij ziet er goed uit.
Hem voor het hele team gebruiken.
Misschien werkt hij voor de eerste rijen, en gaat hij bij andere mis. Code die past, is niet altijd code die klopt.
Hem testen op een paar rijen die ze met de hand kan narekenen. Ook met een leeg vakje en een rare datum.
Ze vindt het probleem voordat het team erop leunt.
Casus 3De webwinkel
Erik (45) verkoopt zelfgemaakte kaarsen. Hij laat een chatbot een winkelpagina met betalingen bouwen. Op zijn laptop werkt het.
Het online zetten.
Mensen met AI-hulp schrijven minder veilige code, en voelen zich toch veilig. Een betaalpagina moet veilig zijn.
Een bestaande winkeldienst gebruiken voor de betalingen. Of een deskundige de code laten nakijken voordat hij online gaat.
Het geld en de gegevens van zijn klanten blijven veilig.
Wanneer juist niet
- Niet voor wachtwoorden, betalingen of persoonsgegevens zonder controleAI-code kan deuren openlaten.Gebruik een betrouwbare dienst, of vraag een deskundige.
- Niet in plaats van lerenAI helpt, maar vervangt je werk niet.Vraag om uitleg, en schrijf stukken zelf.
- Niet als je het niet kunt testenDan zie je niet of het klopt.Begin kleiner, of test het samen met iemand.
Per situatie
Gebruik AI om code en foutmeldingen te laten uitleggen. Schrijf zelf de stukken waar je een cijfer voor krijgt. Zeg dat je AI gebruikte. Vraag je docent wat mag.
Formules, kleine scripts en snelle hulpmiddelen schelen tijd. Test ze op gegevens die je kunt narekenen. Alles met klantgegevens of geld: vraag eerst de IT-afdeling.
Een pagina voor je club, een spelletje, een hulpmiddel voor je hobby. Bouw het in kleine stappen, test het, en houd echte wachtwoorden buiten de chat.
Mythes en valkuilen
| Bewering | Klopt het? | Waarom |
|---|---|---|
| Met AI programmeer je altijd sneller | Nee | Eén onderzoek: 55,8% sneller. Een ander: ervaren programmeurs 19% trager. |
| Als het werkt, is het veilig | Nee | Mensen met AI-hulp schreven minder veilige code, en voelden zich veiliger. |
| Je moet kunnen programmeren om te beginnen | Nee | Beginnen kan, maar testen moet je wel. |
| Je merkt het wel als je trager wordt | Niet altijd | Programmeurs die trager waren, dachten dat ze sneller waren geweest. |
Samenhang
Lees eerst
- Tekst en chatcode is tekst, dus dezelfde stappen helpen.
Hierna
- AI-agentsAI die niet alleen schrijft, maar ook dingen doet.
Verwant
- Privacy en je gegevenswat je niet in een chatbot plakt.
Bronnen
- onderzoekPeng e.a. (2023). The Impact of AI on Developer Productivity: Evidence from GitHub Copilot.Programmeurs moesten een kleine webserver bouwen in JavaScript. De groep met een AI-programmeerhulp was 55,8% sneller klaar.
- onderzoekBecker e.a. (2025). Measuring the Impact of Early-2025 AI on Experienced Open-Source Developer Productivity.16 ervaren programmeurs werkten aan hun eigen grote projecten. Met AI-tools deden ze er 19% langer over. Ze verwachtten 24% sneller te zijn, en dachten achteraf dat ze 20% sneller waren geweest.
- onderzoekPerry e.a. (2023). Do Users Write More Insecure Code with AI Assistants?.Mensen met een AI-hulp schreven duidelijk minder veilige code, en dachten vaker dat hun code veilig was. Wie de AI minder vertrouwde, deed het beter.
- organisatieKennisnet. Schoolafspraken over het gebruik van generatieve AI.Principes voor scholen: de mens centraal, alleen tools die de school goedkeurde, open zijn over AI-gebruik, AI helpt maar vervangt nooit je eigen werk, privacy beschermen. Onder de 13 alleen met een volwassene.
Toets
Je krijgt 7 vragen over de hele pagina. Heb je er 5 goed, dan beheers je het onderwerp.
Over de tools in deze cursus. Elke tool staat er op dezelfde manier in, op alfabet, zonder aanrader. Namen, prijzen en functies veranderen vaak: de site van de maker heeft altijd gelijk. Deze site is gemaakt met hulp van Claude, een van de tools die hier staan.