Privacy en je gegevens
Wat je in een chatbot typt, wordt bewaard, soms door mensen gelezen en soms gebruikt voor training. Net een ansichtkaart. Iedereen die hem in handen heeft, kan hem lezen. Je leert wat je weglaat, en welke instellingen je nakijkt.
Eerst even gokken
Je verwijdert een gesprek. Is alles wat je typte nu weg? Gok maar.
Wat gebeurt er met wat je typt?
Eerst het hele verhaal. Wat je in een chatbot typt, gaat naar het bedrijf erachter. De meeste van die bedrijven bewaren het. Soms leest een mens het mee, en soms traint het volgende model erop.
Denk aan een ansichtkaart. Je schrijft hem, en hij gaat door veel handen. Iedereen die hem vasthoudt, kan hem lezen. Je pincode zet je er dus niet op.
- Het wordt bewaard. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt: de meeste bedrijven achter chatbots bewaren alles wat je typt.
- Mensen lezen soms mee. Google schrijft dat mensen sommige gesprekken met Gemini lezen. Het advies: typ niks vertrouwelijks.
- Het model leert er misschien van. Bij veel versies worden je gesprekken gebruikt voor training. Tenzij je dat uitzet.
En het gaat echt mis. Dezelfde Autoriteit kreeg meldingen van datalekken. Een medewerker van een huisartsenpraktijk typte patiëntgegevens in een chatbot. Een medewerker van een telecombedrijf deed dat met een bestand vol klantadressen.
Wat doet de voorspeller?
De voorspeller bewaart geen geheimen. Dat is de regel.
Hij weet niet wat privé is. Hij ziet alleen tekst in zijn contextvenster. Je naam, je adres, je diagnose: voor de voorspeller zijn het allemaal tokens.
Training maakt het erger. Een model leert van zijn trainingstekst. Komen jouw gesprekken in die tekst, dan leert hij ook daarvan.
Daarom doen de instellingen ertoe. Elke tool heeft zijn eigen. Bij sommige staat training aan, tenzij je het uitzet. Bij andere gebeurt het alleen als jij het toestaat.
Typ in een chatbot alsof je een ansichtkaart schrijft. Laat weg wat anderen niet mogen lezen, en kijk de instelling voor training na.
Probeer het zelf
Acht dingen die je misschien intypt. Prima zo, of niet zo?
Alles draait in je browser. Wat je intypt, gaat nergens heen.
Hoe bescherm je je gegevens?
Vier stappen. Gebruik ze voordat je iets plakt.
Doe de ansichtkaarttest
Vraag jezelf voor het typen: zou ik dit op een ansichtkaart zetten? Zo niet, typ het dan niet zo in.
Laat het weg, of vervang het
Haal namen, adressen, nummers en wachtwoorden weg. Schrijf "mijn buurman" in plaats van een naam. De voorspeller heeft de echte gegevens zelden nodig.
Kijk de instelling voor training na
Kijk op de kaart van de tool, en in de instellingen. Zet training uit als je dat niet wilt. Sommige tools hebben een soort gesprek dat nooit voor training wordt gebruikt.
Op je werk: alleen goedgekeurde tools
Klantgegevens, patiëntgegevens, bedrijfsgeheimen. Gebruik alleen de tools die je werkgever toestaat, volgens zijn regels.
Uit de praktijk
Drie mensen schrijven een ansichtkaart.
Casus 1Het gemene bericht
Noor (15) wil hulp bij een antwoord op een gemeen bericht in een groepsapp. Ze wil de hele chat plakken, met ieders naam en telefoonnummer.
Alles erin plakken.
Dat zijn de gegevens van anderen. Die hebben nooit gezegd dat het mag.
Het in haar eigen woorden vertellen, zonder namen. "Iemand uit mijn klas schreef iets gemeens. Hoe reageer ik rustig?"
Ze krijgt hulp, en de gegevens van haar klasgenoten blijven erbuiten.
Casus 2De klantenlijst
Joost (41) moet een lijst met klachten van klanten sorteren. Hij wil het bestand plakken, met namen en adressen.
Hun eigen gratis chatbot gebruiken, want dat gaat snel.
De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg precies zulke meldingen: een bestand vol klantadressen in een chatbot.
Vragen welke tools zijn werkgever toestaat. Eerst namen en adressen weghalen.
Hij werkt sneller, zonder een datalek te veroorzaken.
Casus 3De uitslag van het bloedonderzoek
Wim (70) heeft de uitslag van een bloedonderzoek, met zijn naam, geboortedatum en patiëntnummer. Hij wil het laten uitleggen.
De hele pagina uploaden.
Gegevens over je gezondheid zijn heel privé. Ze worden misschien bewaard, gelezen of gebruikt voor training.
Alleen de waarden typen die hij uitgelegd wil hebben, zonder zijn gegevens. Daarna aan zijn huisarts vragen wat het voor hem betekent.
Hij snapt de woorden, en zijn medische dossier blijft van hem.
Wanneer juist niet
- Niet met wachtwoorden of bankgegevensNiemand heeft die nodig in een chat.Typ ze nooit in.
- Niet met gegevens van anderenZij gaven geen toestemming.Vertel het zonder namen.
- Niet met werkgegevens in een eigen toolZo ontstaan datalekken.Gebruik alleen goedgekeurde tools.
Per situatie
Laat je volledige naam, je school en je klasgenoten weg. Vraag je leraar welke tools je mag gebruiken.
Gegevens van klanten, patiënten en het bedrijf blijven in goedgekeurde tools. Haal weg wat je niet nodig hebt.
Kijk de instelling voor training na in de tool die je gebruikt. Laat namen, adressen en nummers weg. Doe de ansichtkaarttest.
Mythes en valkuilen
| Bewering | Klopt het? | Waarom |
|---|---|---|
| Een gesprek is privé | Nee | Het wordt bewaard, en mensen lezen sommige gesprekken. |
| Verwijderen haalt het overal weg | Niet altijd | Elke maker heeft zijn eigen regels. Kijk de instellingen na. |
| Training staat altijd uit | Nee | Bij sommige versies staat het aan, tenzij je het uitzet. |
| Op je werk mag het als het tijd scheelt | Nee | Zo ontstonden echte datalekken. |
Samenhang
Lees eerst
- Het antwoord nakijkende andere helft van voorzichtig AI gebruiken.
Hierna
- Deepfakes en oplichtingals anderen AI misbruiken.
Verwant
- Het contextvensteralles wat je typt, is tekst die de voorspeller ziet.
Bronnen
- overheidAutoriteit Persoonsgegevens. Caution: use of AI chatbot may lead to data breaches.De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg meldingen van datalekken: een medewerker van een huisartsenpraktijk typte patiëntgegevens in een chatbot, een medewerker van een telecombedrijf een bestand met adressen. De meeste bedrijven achter chatbots bewaren alles wat je intypt. (Nagekeken via een zoekmachine.)
- documentatieGoogle. Gemini Apps Privacy Hub.Een deel van de gesprekken lezen mensen mee, dus typ niks vertrouwelijks. Staat Keep Activity aan, dan kunnen gesprekken Googles modellen trainen; zet je het uit, dan blijven ze 72 uur bewaard.
- documentatieAnthropic. Is my data used for model training?.Gesprekken met Free, Pro en Max worden gebruikt voor training als je dat toestaat. Je zet het om bij de instelling Model Improvement. Incognito-gesprekken worden nooit gebruikt.
- documentatieOpenAI. Data controls in ChatGPT.Bij Free, Plus en Pro worden je gesprekken gebruikt voor training, tenzij je 'Improve the model for everyone' uitzet. (OpenAI blokkeert automatisch lezen; nagekeken via een zoekmachine.)
- documentatieMistral AI. Can I opt out of my input or output data being used for training?.Bij het gratis abonnement worden je gesprekken gebruikt voor training, tenzij je dat uitzet bij de privacy-instellingen. (Nagekeken via een zoekmachine.)
- documentatieMicrosoft. Microsoft Copilot privacy controls.Ben je ingelogd, dan kies je of je gesprekken gebruikt worden voor training. Volgens Microsoft toont de nieuwere app die instelling misschien nog niet. (Nagekeken via een zoekmachine.)
Toets
Je krijgt 7 vragen over de hele pagina. Heb je er 5 goed, dan beheers je het onderwerp.
Over de tools in deze cursus. Elke tool staat er op dezelfde manier in, op alfabet, zonder aanrader. Namen, prijzen en functies veranderen vaak: de site van de maker heeft altijd gelijk. Deze site is gemaakt met hulp van Claude, een van de tools die hier staan.