Mythes over AI

Klopt het of niet? Antwoord voordat je verder leest. Een foute gok nu helpt je het antwoord straks te onthouden.

Eerst het hele verhaal. Veel ideeën over AI komen uit films, reclames en krantenkoppen. Ze klinken logisch en ze blijven hangen. Maar zie je AI als voorspeller, dan vallen de meeste om.

Je hebt er vast een paar gehoord. Dat een chatbot je begreep. Dat AI neutraal is. Dat het straks al het werk doet.

Een mythe is hier een idee over AI dat veel mensen geloven. Maar het past niet bij hoe AI werkt. De meeste mythes beginnen bij iets echts. Een chatbot schrijft wel vloeiende zinnen. Dat klopt. "Dus hij begrijpt het" is de stap te ver.

Dit zijn de bekendste.

• "Het denkt en voelt." Het voorspelt het volgende woord uit patronen. Vloeiende tekst is wat een goede voorspeller maakt. Of je dat begrijpen mag noemen, daar zijn experts het oneens over (zie hieronder). Gevoelens: niets in hoe het werkt heeft ze nodig.
• "Het weet alles." Het leerde alleen van zijn voorbeelden. Zijn voorspellingen bevatten vaak fouten.
• "Het is neutraal." Een model neemt de vooroordelen uit zijn data over. Eén onderzoek keek naar gezichtssystemen. Bij vrouwen met een donkere huid zaten die veel vaker fout. Bij mannen met een lichte huid bijna nooit.
• "Klinkt het zeker, dan klopt het." Training en tests belonen gokken. "Ik weet het niet" levert minder op. Dus gokt het, vol overtuiging.
• "Het pakt elke baan af." De Internationale Arbeidsorganisatie onderzocht het. De meeste banen veranderen eerder dan dat ze verdwijnen.

Mythes blijven hangen, want de voorspeller is heel goed in één ding. Klinken als een mens.

Een voorbeeld. Je vraagt: "Weet je het zeker?" De chatbot zegt: "Ja, zeker." Dat klinkt overtuigd. Maar het is het meest waarschijnlijke antwoord op "Weet je het zeker?" in zijn voorbeelden. Mensen zeggen meestal ja. Dus de voorspeller ook.

Daarom is je gevoel geen goede test. Tekst die menselijk, zeker of lief klinkt, is voorspeld. Niet gevoeld.

Vijf redenen waarom de mythes blijven hangen:

• Het klinkt als een mens. Bij vloeiende tekst voel je een brein erachter.
• Films vertelden het ons. Denkende robots zijn een mooi verhaal. Zo werkt de AI van nu niet.
• Reclame verkoopt het. "Hij begrijpt je" verkoopt beter dan "hij voorspelt je volgende woord".
• Het klopt vaak. Dus je stopt met controleren, tot het een keer niet klopt.
• Je kunt er niet in kijken. De patronen zie je niet, alleen wat eruit komt.

Klopt het, of is het een mythe? Kies per bewering, en kijk het daarna na.

Alles draait in je browser. Wat je intypt, gaat nergens heen.

Stel vier vragen

Begin vandaag, bij de eerste krantenkop over AI die je ziet. Stel deze vier vragen.

Bron

Wie zegt het, en kun je vinden waar het vandaan komt? "Volgens experts", zonder naam, is geen bron.

Werkwoord

Staat er dat de AI iets denkt, weet of wil? Maak er voorspelt van. Klopt de bewering dan nog?

Geld

Verdient iemand eraan als jij het gelooft? Een reclame voor een tool is geen test van die tool.

Test

Kun je het zelf proberen? Stel dezelfde vraag twee keer. Vraag iets waar je zelf veel van weet.

Test de chatbot op wat je weet

Vraag een chatbot naar je straat, je club of je hobby. Dingen die je goed kent. Kijk waar hij gelijk heeft, en waar hij gaten opvult met iets wat goed klinkt.

Dus niet: "Hij antwoordde vol overtuiging, dus het klopt." Maar liever: "Hij antwoordde vol overtuiging. Klopt dat ook bij iets wat ik kan nagaan?"

Drie mensen komen een mythe tegen. Een snelle check laat zien wat er echt speelt.

• Sla niet door naar "AI is nutteloos"Ook een mythebreker kan doorschieten. Voorspellers zijn heel handig voor een eerste versie, een samenvatting of ideeën.Gebruik het, en controleer wat ertoe doet.
• Check een chatbot niet met een chatbotVraag je of het klopt? Dan krijg je weer een voorspelling.Check het bij een bron: een boek, een officiële website, iemand die het weet.
• Geloof ook een stellige mythebreker niet"AI kan nooit …" is vaak ook een mythe.Stel elke bewering dezelfde vier vragen, ook deze pagina.

• uitlegGoogle for Developers. LLMs: What's a large language model?.Een taalmodel voorspelt het volgende token, als een heel grote autocorrectie. Een token is een woord, een deel van een woord of één teken. Trainen kost enorm veel tekst. Voorspellingen bevatten vaak fouten.
• uitlegGoogle for Developers. LLMs: Fine-tuning, distillation, and prompt engineering.Een basismodel is een begin, geen af product; bijtrainen op voorbeelden voor één taak maakt het beter. Een prompt verandert het antwoord, niet het model. Modellen nemen de vooroordelen uit hun data over en kosten veel rekenkracht.
• onderzoekKalai e.a. (2025). Why Language Models Hallucinate.Taalmodellen verzinnen omdat training en tests gokken belonen, en 'ik weet het niet' niet. Net als bij een meerkeuzetoets: gokken levert meer punten op. Voorbeeld: gevraagd naar de verjaardag van een onderzoeker gaf een model drie verschillende foute datums. Drie chatbots verzonnen elk een foute titel voor zijn proefschrift.
• onderzoekBuolamwini en Gebru (2018). Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification.Commerciële gezichtssystemen zaten bij vrouwen met een donkere huid tot 34,7% van de keren fout over het geslacht, bij mannen met een lichte huid hooguit 0,8%.
• onderzoekMitchell en Krakauer (2023). The Debate Over Understanding in AI's Large Language Models.Onderzoekers zijn het hevig oneens of taalmodellen taal begrijpen. Het artikel zet de argumenten van beide kanten op een rij.
• onderzoekBubeck e.a. (2023). Sparks of Artificial General Intelligence: Early experiments with GPT-4.Onderzoekers van Microsoft vinden dat een vroege versie van GPT-4 gezien kan worden als een vroege, onvolledige vorm van algemene intelligentie. Ze noemen ook de grenzen.
• onderzoekGmyrek e.a. (ILO) (2025). Generative AI and Jobs: A Refined Global Index of Occupational Exposure.Eén op de vier werkenden op de wereld heeft een baan waar generatieve AI iets mee kan. Kantoorbanen het meest. Het meest waarschijnlijk is dat banen veranderen, niet verdwijnen.

Alle bronnen van de cursus →

Je krijgt 7 vragen over de hele pagina. Heb je er 5 goed, dan beheers je het onderwerp.