Geluid en video
AI kan opschrijven wat mensen zeggen, tekst voorlezen met een stem, en korte video's maken. Denk aan een notulist, een stemacteur en een piepkleine filmstudio. Je leert welke je nodig hebt, hoe je hem gebruikt, en wanneer je oplet.
Eerst even gokken
Je krijgt een spraakbericht van je zoon. Hij klinkt overstuur en vraagt om geld. Kan AI die stem gemaakt hebben? Gok maar.
Wat kan AI met geluid en video?
Eerst het hele verhaal. AI kan spraak omzetten in tekst, en tekst in spraak. Ook kan hij korte video's maken van een beschrijving. Elk van die drie is een voorspeller, getraind op enorm veel geluid of beeld.
Denk aan drie helpers. Een notulist schrijft op wat mensen zeggen. Een stemacteur leest jouw tekst voor. Een piepkleine filmstudio maakt een kort filmpje van je beschrijving.
- Spraak naar tekst. Ondertitels, notulen van een vergadering, een spraakmemo als tekst. Eén model leerde van 680.000 uur geluid. Het kwam in de buurt van hoe goed mensen spraak uittypen.
- Tekst naar spraak. Een verhaal dat wordt voorgelezen, een stem onder een presentatie. Tools als ElevenLabs bieden dit aan. Je kunt er ook een stem mee ontwerpen.
- Tekst naar video. Een kort filmpje met geluid, van een beschrijving. Het model van Google maakt die, met een onzichtbaar watermerk.
Een stem kan ook worden nagemaakt. De Fraudehelpdesk noemt een nagemaakte stem of een nagemaakt gezicht een deepfake. Oplichters vragen met een nagemaakte stem om geld.
Wat doet de voorspeller?
Elke helper voorspelt wat past. Dat is de regel.
De notulist voorspelt welke woorden er gezegd zijn. Meestal klopt dat. Maar bij namen, gemompel en lawaai op de achtergrond gokt hij. "In de buurt van mensen" is niet foutloos.
De stemacteur voorspelt hoe je tekst moet klinken. Hij snapt niet wat hij voorleest. Een nagemaakte stem voorspelt hoe die persoon zou klinken. Hij kan dingen zeggen die die persoon nooit zei.
De filmstudio voorspelt een filmpje dat bij je beschrijving past. Net als bij plaatjes toont hij wat bij de woorden past. Niet wat er gebeurde.
Spraak naar tekst, tekst naar spraak, tekst naar video: drie voorspellers. Elk maakt iets wat past. Niet iets wat gegarandeerd waar of echt is.
Probeer het zelf
Welke helper heb je nodig? Sorteer elke taak.
Alles draait in je browser. Wat je intypt, gaat nergens heen.
Hoe gebruik je het goed?
Vier stappen. Begin vandaag met een spraakmemo: zeg iets, en laat je telefoon het opschrijven.
Kies de goede helper
Heb je spraak en wil je tekst? Heb je tekst en wil je een stem? Heb je een beschrijving en wil je een filmpje? Kies de tool die dat doet.
Kijk de tekst na
Lees wat de notulist opschreef. Verbeter namen, getallen en woorden die hij verkeerd verstond. Citeer niemand uit een uitgetypte tekst die je niet hebt nagekeken.
Beschrijf het filmpje
Beschrijf voor een video de scène, hoe de camera beweegt, het licht en de sfeer. Zeg welk geluid je wilt. Wil je één ding veranderen? Zet erbij: "Houd de rest hetzelfde." Dat is het advies van Google zelf.
Vraag het eerst, en zeg dat het AI is
Gebruik iemands stem of gezicht alleen als diegene het goedvindt. Zeg erbij als een stem of video met AI gemaakt is. In de EU moeten deepfakes een label krijgen.
Uit de praktijk
Drie mensen komen de drie helpers tegen.
Casus 1Het uitgetypte interview
Fatima (16) interviewt haar oma voor een werkstuk geschiedenis. Ze laat een app de opname uittypen. Het dorp van haar oma is fout gespeld, en er klopt een jaartal niet.
De tekst zo in het werkstuk zetten.
De notulist voorspelt woorden. Bij namen en getallen gokt hij.
De opname terugluisteren, en namen, plaatsen en jaartallen nakijken. Dan de verbeterde tekst gebruiken.
De app scheelt uren typen. Fatima zorgt dat het klopt.
Casus 2Het spraakbericht
Kees (60) krijgt een spraakbericht. Het klinkt als zijn zoon. Die zegt dat hij zijn telefoon kwijt is, en snel geld nodig heeft.
Betalen. Het is toch de stem van zijn zoon.
De Fraudehelpdesk waarschuwt voor precies dit. Een "zoon" of "dochter" vraagt om geld, soms met een nagemaakte stem.
Ophangen. Zijn zoon bellen op het nummer dat hij al heeft. Nooit betalen op alleen een bericht.
Een nagemaakte stem neemt de echte telefoon niet op.
Casus 3Het filmpje van de bakkerij
Ilse (33) heeft een kleine bakkerij. Ze wil een kort filmpje voor social media. Haar eerste poging, "brood", geeft een saai filmpje.
Nog een keer "brood" proberen, of opgeven.
"Brood" laat alles open.
Het beschrijven. Warm ochtendlicht. Een camera die langzaam over verse broden glijdt. Het geluid van een drukke straat. En het delen als gemaakt met AI.
Het filmpje past bij haar winkel. En haar klanten weten dat het geen echte opname van haar bakkerij is.
Wanneer juist niet
- Maak geen stem na zonder toestemmingEen stem kan misleiden.Vraag het eerst, of gebruik een verzonnen stem.
- Vertrouw geen stem die om geld vraagtOplichters maken stemmen na.Bel terug op een nummer dat je al kent.
- Citeer niet uit een ongecontroleerde tekstNamen en getallen worden verkeerd verstaan.Luister terug en verbeter het eerst.
Per situatie
Ondertitels en uitgetypte teksten helpen bij interviews en presentaties. Kijk namen en jaartallen na. Sommige stemtools zijn 18+, zoals ElevenLabs. Kijk eerst naar de leeftijdsgrens.
Een uitgetypte vergadering scheelt tijd. Vraag iedereen of opnemen goed is, en kijk de tekst na voor je hem deelt. Gratis versies hebben soms grenzen aan wat je met het resultaat mag. Bij ElevenLabs mag je het gratis alleen niet-commercieel gebruiken.
Een verhaal dat wordt voorgelezen, een spraakmemo als tekst, een filmpje voor een feest. En één regel voor de hele familie. Wie per spraakbericht om geld vraagt, wordt eerst teruggebeld.
Mythes en valkuilen
| Bewering | Klopt het? | Waarom |
|---|---|---|
| De stem van mijn eigen kind herken ik altijd | Niet altijd | Stemmen kunnen worden nagemaakt. Bel terug om zeker te zijn. |
| Een uitgetypte tekst klopt woord voor woord | Nee | Hij komt in de buurt, maar namen en getallen worden verkeerd verstaan. |
| Een AI-video laat zien wat er gebeurde | Nee | Hij laat zien wat bij de beschrijving past. |
| Een bekende stem nadoen voor de grap kan geen kwaad | Nee | Het kan mensen misleiden. Vraag het, of gebruik een verzonnen stem. |
Samenhang
Lees eerst
- Beeldhetzelfde idee voor plaatjes: beschrijven, en dan verbeteren.
Hierna
- Zoeken en uitzoekenAI die voor jou op internet zoekt.
Verwant
- Deepfakes en oplichtinghoe je nepstemmen en nepvideo's herkent en tegenhoudt.
Bronnen
- onderzoekRadford e.a. (2022). Robust Speech Recognition via Large-Scale Weak Supervision.Een model voor spraakherkenning, getraind op 680.000 uur geluid van internet, schrijft gesproken tekst bijna zo goed uit als mensen.
- documentatieElevenLabs. ElevenLabs Pricing.Het gratis abonnement heeft tekst naar spraak, spraak naar tekst, geluidseffecten en stemmen ontwerpen, met een grens per maand. (Nagekeken via een zoekmachine.)
- documentatieElevenLabs. ElevenLabs Terms of Service.Je moet minstens 18 zijn. Met de gratis versie mag je het alleen voor jezelf gebruiken, niet om geld te verdienen. (Nagekeken via een zoekmachine.)
- documentatieGoogle AI for Developers. Gemini Omni Flash.Maakt korte video's met geluid van een beschrijving of een plaatje. Beschrijf de scène, hoe de camera beweegt, het licht en de sfeer. Bij een aanpassing zet je erbij: 'houd de rest hetzelfde'. Alle video's krijgen een onzichtbaar SynthID-watermerk.
- organisatieFraudehelpdesk. Fraudevormen en -termen.Een deepfake bootst met AI iemands stem of gezicht na en is nauwelijks van echt te onderscheiden. Bij hulpvraagfraude vraagt een 'zoon' of 'dochter' via een app om geld, soms met een nagemaakte stem.
- overheidEuropean Commission. AI Act.De Europese AI-verordening deelt AI in vier risiconiveaus in. Sommige toepassingen zijn verboden, zoals mensen een sociale score geven. Je moet weten dat je met een chatbot praat, en deepfakes moeten een label krijgen. Regels over AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025.
Toets
Je krijgt 7 vragen over de hele pagina. Heb je er 5 goed, dan beheers je het onderwerp.
Over de tools in deze cursus. Elke tool staat er op dezelfde manier in, op alfabet, zonder aanrader. Namen, prijzen en functies veranderen vaak: de site van de maker heeft altijd gelijk. Deze site is gemaakt met hulp van Claude, een van de tools die hier staan.