Zoeken en uitzoeken — AI-basis
AI-basisWaarvoor gebruik je het?

Zoeken en uitzoeken

Sommige chatbots zoeken voor je op internet, en vertellen wat ze vonden. Net een snelle bibliothecaris die boeken pakt en samenvat. Handig, maar het boek sla je zelf open. Je leert zoeken met AI, en nakijken wat hij vond.

Duur 20 minutenNagekeken op 28-10-2026Lees eerst Geluid en video
1/12

Eerst even gokken

Een chatbot zocht op internet en geeft je een antwoord met een link. Klopt het antwoord? Gok maar.

2/12

Wat is zoeken met AI?

Eerst het hele verhaal. Sommige chatbots kunnen op internet zoeken. Ze zetten wat ze vinden op het whiteboard, en schrijven daaruit een antwoord. Bij het antwoord krijg je links naar de bronnen.

Denk aan een snelle bibliothecaris. Je stelt een vraag. De bibliothecaris pakt een paar boeken, bladert ze door, en vertelt wat erin staat. Handig. Maar wat de bibliothecaris vertelt, is een samenvatting. Wil je het zeker weten? Dan sla je het boek open.

  • Zoeken. Met zoeken kan een model actuele informatie geven, zegt één maker. Ook van na zijn kennisdatum. Bij het antwoord staan bronnen: links naar waar hij het vond.
  • Diep uitzoeken. Deep Research van Google doorzoekt zelf honderden websites. Binnen een paar minuten schrijft hij een verslag van meerdere pagina's.
  • Kijk het na. Google zegt er bij Deep Research zelf bij: controleer de antwoorden.
3/12

Wat doet de voorspeller?

De voorspeller leest de zoekresultaten, en voorspelt een antwoord. Dat is de regel.

Zoeken zet verse pagina's op het whiteboard. Dat helpt veel: het antwoord kan over vandaag gaan. Maar het antwoord schrijven is nog steeds voorspellen. Google schrijft dat voorspellingen vaak fouten bevatten. Ook een samenvatting van een bron kan dus iets fout hebben.

De link is je ingang. Hij laat zien waar de voorspeller zijn informatie vandaan haalde. Klik je erop, dan zie je of het er echt staat.

Wanneer zoekt een chatbot? Eén maker geeft een lijstje. Recent nieuws, actuele prijzen, uitslagen, en dingen die veranderen. Bij vaste feiten, rekenen of schrijven antwoordt hij zonder te zoeken.

Om te onthouden

De bibliothecaris pakt en vat samen. Het boek sla jij open.

4/12

Probeer het zelf

Drie zoekantwoorden. Wat kijk je na, en hoe?

Alles draait in je browser. Wat je intypt, gaat nergens heen.

5/12

Hoe zoek je goed met AI?

Vier stappen. Probeer ze vandaag op een vraag over iets uit het nieuws.

Vraag hem te zoeken, met bronnen

Vraag hem op internet te zoeken en zijn bronnen te geven. Dan weet je dat het antwoord niet alleen uit de training komt.

Open minstens één bron

Klik op een link. Zoek de zin waar het antwoord op leunt. Staat het er echt?

Gebruik diep uitzoeken voor grote vragen

Bij een grote vraag, zoals opties vergelijken, scheelt diep uitzoeken uren. Lees het verslag als begin. Kijk na waar je iets mee gaat doen.

Vergelijk met een betrouwbare bron

Bij alles wat belangrijk is, kijk je ook op een officiële of betrouwbare site. Een site van de overheid, een encyclopedie, het bedrijf zelf.

6/12

Uit de praktijk

Drie mensen gebruiken de snelle bibliothecaris.

Casus 1De nieuwspresentatie

Wat er speelt

Mila (13) houdt een presentatie over het nieuws van deze week. Ze vraagt een chatbot om te zoeken. Ze krijgt een nette samenvatting met drie links.

Wat de meeste mensen doen

De samenvatting overnemen.

Waarom dat niet werkt

De samenvatting is een voorspelling. Eén detail klopt misschien niet met de bron.

Wat beter werkt

De links aanklikken. De feiten opzoeken die ze gaat gebruiken. De echte bronnen op haar dia zetten.

Waarom dat helpt

Haar feiten komen uit de bron, niet uit de samenvatting.

Casus 2Het energiecontract

Wat er speelt

Robin (40) wil een goedkoper energiecontract. Hij vraagt een chatbot om prijzen te vergelijken.

Wat de meeste mensen doen

De goedkoopste uit het antwoord kiezen.

Waarom dat niet werkt

Prijzen veranderen vaak. Zonder zoeken is het antwoord oud. Met zoeken kan de samenvatting nog dingen door elkaar halen.

Wat beter werkt

Het antwoord gebruiken om opties te vinden. Dan de prijzen nakijken op de sites van de leveranciers zelf.

Waarom dat helpt

De chatbot scheelt zoekwerk. De site van de leverancier heeft de prijs van vandaag.

Casus 3De medische vraag

Wat er speelt

Gerard (58) heeft een nieuwe diagnose. Hij gebruikt diep uitzoeken en krijgt een lang verslag met veertig bronnen.

Wat de meeste mensen doen

Het geloven, omdat het er zo grondig uitziet.

Waarom dat niet werkt

Veertig bronnen maken indruk. Maar het verslag is nog steeds voorspelde tekst, en Google zegt: kijk het na.

Wat beter werkt

Het verslag gebruiken om vragen voor te bereiden. Die bespreken met zijn arts.

Waarom dat helpt

Hij komt goed voorbereid op zijn afspraak. De arts kent zijn situatie.

7/12

Wanneer juist niet

  • Niet als je de goede website al kentDienstregeling, openingstijden, je bank.Ga naar die website zelf.
  • Niet als laatste woord over gezondheid, geld of rechtEen samenvatting kan fout zijn.Kijk het na bij een officiële bron of een deskundige.
  • Niet voor vaste kennisVoor rekenen hoef je niet te zoeken.Vraag het zonder zoeken, of pak een boek.
8/12

Per situatie

Gebruik zoeken met AI om bronnen te vinden. Lees daarna die bronnen, en noem die. Niet de chatbot.

9/12

Mythes en valkuilen

BeweringKlopt het?Waarom
Met een link klopt het antwoordNeeHet antwoord is een samenvatting. Kijk of de bron het echt zegt.
Meer bronnen betekent meer waarNeeVeertig bronnen leiden nog steeds tot één voorspeld verslag.
Zoeken met AI vervangt zelf opzoekenNeeHet helpt je bronnen vinden. Lezen doe je zelf.
Zoeken is altijd nodigNeeBij vaste feiten, rekenen of schrijven niet.
10/12

Samenhang

Lees eerst

Hierna

Verwant

11/12

Bronnen

  • documentatieGoogle. Gemini Deep Research.Deep Research doorzoekt zelf honderden websites en schrijft binnen een paar minuten een verslag van meerdere pagina's. Google zegt erbij: controleer de antwoorden.
  • uitlegGoogle for Developers. LLMs: What's a large language model?.Een taalmodel voorspelt het volgende token, als een heel grote autocorrectie. Een token is een woord, een deel van een woord of één teken. Trainen kost enorm veel tekst. Voorspellingen bevatten vaak fouten.

Alle bronnen van de cursus →

12/12

Toets

Je krijgt 7 vragen over de hele pagina. Heb je er 5 goed, dan beheers je het onderwerp.

Over de tools in deze cursus. Elke tool staat er op dezelfde manier in, op alfabet, zonder aanrader. Namen, prijzen en functies veranderen vaak: de site van de maker heeft altijd gelijk. Deze site is gemaakt met hulp van Claude, een van de tools die hier staan.